Tırnak Eti Kesilir mi? Kütikül Bakımı ve Tırnak Eti İltihabı

Tırnak eti (kütikül) nedir, ne işe yarar?

Kütikül, tırnak plağının dibine yapışan ince ve şeffaf deri tabakasıdır; tırnak ile çevresindeki deri arasındaki birleşim yerini kapatarak tırnak kökünü korur. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), kütikülün tırnak kökünü koruduğunu ve bu nedenle kesilmemesi gerektiğini belirtir.

Günlük dilde "tırnak eti" denince çoğu zaman birbirinden farklı yapılar kastedilir. Hangisinden söz ettiğinizi bilmek, doğru bakımı seçmenizi kolaylaştırır.

Tırnak eti kesilir mi?

Hayır, tırnak eti kesilmemelidir. AAD'ye göre kütikül kesildiğinde bakteri ve diğer mikropların vücuda girmesi kolaylaşır ve enfeksiyon gelişebilir; kurum kütikülün kesilmemesini ya da zorla geri itilmemesini öneriyor.

Kesmenin kısır döngü yaratan bir yanı da vardır. Cleveland Clinic'te görüş bildiren hekim, kütikülü kesmenin ya da sertçe geri itmenin tırnak çevresindeki deriye zarar verip et kalkmasına yol açabileceğini belirtir. Kalkan etler de çoğu zaman yeniden kesilir ve bölge sürekli küçük yaralarla uğraşır hâle gelir.

Cleveland Clinic ayrıca kütikülün fazla dipten kesilmesini, et kalkmalarını, tırnak yemeyi ve travma yaratan manikürleri tırnak eti iltihabının risk etkenleri arasında sayar. Kütikül çevresinin elektrikli törpü uçlarıyla temizlendiği kuru (Rus) manikürde de aynı ilke geçerlidir: Canlı deriye dokunulmamalı ve işlem sırasında kanama olmamalıdır.

Kütikül bakımı nasıl yapılır?

Doğru kütikül bakımı üç ilkeye dayanır: düzenli nemlendirmek, gerekiyorsa yumuşamışken nazikçe itmek ve kesmemek. AAD, kütikülü itmek gerekiyorsa bunun yalnızca duş ya da banyodan sonra ve nazikçe yapılmasını önerir.

Haftada bir yapacağınız kısa bir rutin yeterlidir:

1. Duş ya da banyodan sonra, kütikül yumuşamışken çalışın.
2. Kütikülü yumuşak bir havlunun ucuyla ya da ucu yuvarlak bir tahta çubukla tırnak yüzeyinden hafifçe geri itin; zorlamayın.
3. Metal uçlarla kazımayın ve canlı deriye bastırmayın.
4. Tırnağa, kütiküle ve tırnak kıvrımına kütikül yağı ya da el kremi sürüp birkaç saniye masaj yapın.
5. Tırnak aletlerinizi kimseyle paylaşmayın; AAD, tırnak makası ve tırnak kesicilerin ayda bir izopropil alkolle dezenfekte edilmesini önerir.

Tırnak eti neden kurur ve kalkar?

Tırnak eti en çok sık el yıkama, dezenfektan, aseton, su ve deterjanla uzun temas ve soğuk, kuru hava nedeniyle kurur. Kuruyan deri çatlar ve tırnak kenarında küçük et kalkmaları oluşur.

Cleveland Clinic, el yıkamanın derideki doğal yağları azalttığını ve asetonlu çıkarıcıların deriyi kurutabildiğini, bu yüzden el yıkamadan sonra nemlendirmenin özellikle önemli olduğunu belirtir.

İzmir'de yazın deniz suyu, havuz klorü ve güneş de tırnak çevresini kurutabilir; denizden sonra ellerinizi tatlı suyla durulayıp nemlendirmek iyi bir alışkanlıktır. Kalıcı ojeyi evde çıkarırken asetonun deriye temasını azaltmanın yollarını jel tırnak nasıl çıkarılır yazımızda anlattık; kırılgan tırnaklar için günlük bakım önerileri ise sağlıklı tırnaklar için ipuçları yazımızda yer alıyor.

Kalkan tırnak eti nasıl güvenle alınır?

Kalkan tırnak eti koparılmaz, dişlenmez; temiz ya da sterilize edilmiş bir makasla dibinden kesilir. Et parçasını çekmek, sağlam deriyi de birlikte yırtarak açık bir yara bırakır ve bu yara mikroplar için giriş kapısı olur.

Cleveland Clinic'te görüş bildiren hekimin önerileri şöyle özetlenebilir:

1. Ellerinizi yıkayın ve bölgeyi ılık suyla yumuşatın.
2. Sterilize edilmiş bir tırnak makası ya da kütikül makası kullanın.
3. Kalkan parçayı dibine yakın, nazikçe kesin; deriye fazla bastırıp canlı dokuyu kesmemeye dikkat edin.
4. Parçayı çekmeyin ve koparmaya çalışmayın.
5. Ardından bölgeye nemlendirici ya da hekiminizin önerdiği bir merhem sürün.

Aynı kaynak; diyabetiniz ya da kolay kanamaya yol açan bir hastalığınız varsa, et kalkması bir hafta içinde iyileşmiyorsa veya enfeksiyon belirtisi gösteriyorsa bir sağlık profesyoneline başvurmanızı önerir.

Yıllarca kesilmiş kütiküller, kesmeyi bıraktığınızda ilk zamanlarda pürüzlü görünebilir. Bu geçiş döneminde kesmeye geri dönmek yerine her gün nemlendirmek ve yalnızca banyodan sonra nazikçe itmek, kütikülün zamanla daha düzgün görünmesini sağlar.

Tırnak eti iltihabı (paronişi) nedir?

Tırnak eti iltihabı (paronişi), tırnağı çevreleyen derinin iltihaplanmasıdır; ağrı, kızarıklık, şişlik, dokununca sıcaklık ve bazen deri altında toplanan irinle kendini gösterir. Cleveland Clinic'e göre çoğu zaman bakterilerin tırnak çevresindeki hasarlı deriden içeri girmesiyle gelişir.

Tedaviyi hekim belirler. Cleveland Clinic, etkilenen bölgenin günde birkaç kez yaklaşık 15 dakika ılık suda bekletilmesinin, bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotiğin ve irin kesesi oluştuysa boşaltılmasının tedavi seçenekleri arasında olduğunu belirtir. Diyabetiniz varsa elinizi ya da ayağınızı suda bekletmeden önce hekiminize danışın. Tedavi edilmeyen enfeksiyon tırnağa zarar verebilir ve nadiren parmağın derin dokularına ilerleyebilir.

Tırnak eti iltihabında ne zaman hekime gidilmeli?

Tırnak çevresinde artan ağrı, yayılan kızarıklık, şişlik, irin ya da ateş varsa beklemeden hekime başvurun. Diyabet, dolaşım bozukluğu ya da bağışıklığı baskılayan bir tedavi söz konusuysa küçük bir yarayı bile hekime göstermek en doğrusudur; Cleveland Clinic diyabetin komplikasyon riskini artırdığını belirtir.

• Kızarıklık ve şişlik bir iki gün içinde azalmıyor ya da artıyorsa
• Tırnak kenarında sarı-beyaz bir irin kesesi görünüyorsa
• Kızarıklık parmağa ya da ele yayılıyor, ateş eşlik ediyorsa
• Kalkan et bir hafta içinde iyileşmiyorsa
• Şişlik haftalardır sürüyor ya da birden fazla tırnakta görülüyorsa
• Tırnakta renk değişikliği, kalınlaşma ya da yatağından kalkma varsa

Salonda tırnak eti bakımında nelere dikkat etmelisiniz?

Salonda kütikülünüzün kesilmemesini, yalnızca yumuşatılıp nazikçe itilmesini isteyebilirsiniz; AAD'nin manikür ve pedikür güvenliği önerileri arasında kütikülün kesilmemesi ya da zorla itilmemesi ilk sıralardadır. Hijyen açısından şu soruları sormaktan çekinmeyin:

• Uygulayıcının deneyimi ve gerekli belgeleri var mı?
• Çalışma alanı temiz mi, uygulayıcı müşteriler arasında ellerini yıkıyor mu?
• Metal aletler nasıl temizlenip sterilize ediliyor, steril poşet sizin önünüzde mi açılıyor?
• Törpü, buffer ve tahta çubuk tek kullanımlık mı?
• Pedikür küveti ve filtresi her müşteriden sonra dezenfekte ediliyor mu?
• Kendi aletlerinizi getirebilir misiniz?

AAD ayrıca bacaklarınızı pedikürden önce değil, sonra tıraş etmenizi önerir. Sterilizasyon ile dezenfeksiyon arasındaki farkı güzellik salonunda hijyen rehberimizde anlattık. Diyabetiniz ya da dolaşım bozukluğunuz varsa ayak bakımında hekim onayının neden önemli olduğunu medikal pedikür yazımızda bulabilirsiniz.